Hoera, mijn merrie gaat veulenen!
Zelf een veulentje fokken is natuurlijk hartstikke leuk. Gelukkig verloopt de geboorte van het veulen meestal goed, maar soms is het nodig om in te grijpen. Dit moet snel gebeuren omdat er anders ernstige schade aan merrie of veulen kan optreden, zelfs zo erg, dat ze eraan kunnen overlijden.
Hieronder volgt een lijst van zaken die kunnen helpen om te beslissen of het veulenen normaal verloopt of dat u de hulp in moet roepen van de dierenarts.
Uitgerekend
De meeste merries dragen ongeveer 11 maanden, er zijn er ook bij die twee weken eerder of een maand later een volgroeid veulen brengen. Het tijdstip van de geboorte is soms moeilijk te voorspellen, maar er zijn wel een aantal voortekenen. Zo wordt de vulva slap en uitgerekt en zakken de bekkenplaten in (dakvormige billen in plaats van ronde billen). Korte tijd voor de geboorte schiet het uier vol met melk en vormen er druppeltjes aan de tepels, er zijn ook merries waarbij pas tijdens het veulenen het uier volschiet. In veel gevallen wordt de merrie ook onrustiger.
Let op: als uw merrie is dichtgezet, zorg er dan voor dat ze tijdig ingeknipt wordt!
De geboorte
De normale geboorte duurt ongeveer 20-30minuten, het beste kunt u de merrie op afstand rustig observeren. Als ze na 10 tot 15 minuten persen nog geen vooruitgang wordt gezien is het verstandig de dierenarts te bellen. De dierenarts zal u vertellen wat u moet doen totdat hij/zij gearriveerd is.
Soms kan de vruchtblaas worden gezien als een soort met vochtgevulde zak uit de vulva, echter meestal wordt dit niet waargenomen maar alleen het knappen hiervan. Kort daarna verschijnen de voorbeentjes, vaak net iets na elkaar, kort daarop zal het snuitje volgen. Na de beentjes en het hoofdje volgt de borstkas en daarna de achterbeentjes. Vaak blijft de merrie nog even liggen met de achterbenen nog in de schede. De navelstreng is dan nog niet afgescheurd en op die manier krijgt het veulen nog wat extra bloed van de merrie mee. Laat de merrie dan ook vooral met rust.
Als alleen het hoofdje of het hoofdje met maar één pootje dan moet onmiddellijk contact worden opgenomen met de dierenarts, het veulen ligt dan waarschijnlijk niet goed.
Als er een rode zak uit de vulva van de merrie komt moet u direct contact opnemen met uw dierenarts, de placenta is dan waarschijnlijk los en dan krijgt het veulen geen zuurstof meer waardoor het kan stikken!
Als er een pootje uit de anus te voorschijn komt, dan moet u ook meteen de dierenarts waarschuwen, merries persen vaak gewoon door, hierdoor kan ze ernstig uitscheuren en veel bloed verliezen en zelfs overlijden.
Als het vlies nog rondom de neus van het veulen blijft zitten, dan moet deze zo snel mogelijk worden verwijderd, anders kan het veulen stikken!
Controleer de navel van het veulen, deze mag niet meer bloeden. Daarna kunt u de navel ontsmetten met betadine of jodium. Probeer hierbij zo min mogelijk aan de navel te zitten!
Het veulen is er!
De geboorte is allemaal goed verlopen, maar waar moet u nu opletten:
Veulen:
- De ogen zijn open en het veulen heeft een zuigreflex,
- De eerste ademhaling is binnen 20-30 seconden en moet binnen een minuut rustig en regelmatig zijn en binnen een uur volkomen rustig en niet sneller dan 40/min,
- Schudden en het hoofd optillen binnen anderhalve minuut,
- Borstligging na ongeveer 5 minuten,
- Staan na ongeveer 30 minuten, als hij/zij na een uur nog ligt proberen in de benen te krijgen, na 2 uur nog niet staan is abnormaal,
- Drinken gemiddeld rond de anderhalf tot 2 uur, maar moet binnen 3 tot 4 uur,
- Darmpek moet na ongeveer 2 uur voor het eerst zichtbaar zijn en duurt tot 36 uur voordat het laatste eraf is. Als ze hier heel erg op blijven persen is dat abnormaal,
- Urineren gebeurt voor de eerste keer tussen anderhalf en 9 uur.
Merrie:
- De nageboorte moet op tijd afkomen, vaak gebeurt dit binnen een uur, als het binnen 2-3 uur nog niet is afgekomen moet u contact opnemen met de dierenarts.
- De nageboorte moet fris ruiken, schoon eruit zien en er mogen geen scheuren inzitten anders dan het gat waardoor het veulen naar buiten is gekomen! U kunt de nageboorte bewaren zodat wij deze voor u kunnen bekijken, dit kan soms waardevolle informatie opleveren.
U kunt natuurlijk altijd contact met ons opnemen als u nog vragen heeft. U kunt ook contact met ons opnemen als het veulen geboren is, dan controleren wij voor u of alles in orde is!
Als u zelf een veulen wilt fokken, klik dan hier.
En tot slot een paar handige tips mocht het niet zo lopen als gepland.